Feiten over Leidingwater

Hoe gezond is het water uit uw kraan? Waarom u leidingwater best filtert?

Leidingwater mag dan dagelijks gecontroleerd worden, toch leveren de verschillende vormen van aanwezige verontreiniging wel degelijk een beproeving voor de goede werking van meerdere lichaamsfuncties. Gelukkig ligt de mogelijkheid tot een behoorlijke kwaliteitsverbetering van leidingwater bij u thuis (het verbruikspunt) binnen handbereik!

We houden van kritisch denken en handelen vanuit betrokkenheid. Iedereen wil en heeft recht op een goede gezondheid. Daarom nemen we u mee op onze zoektocht. We delen onze bevindingen met betrekking tot de kwaliteit van leidingwater. Sterker nog, we nodigen u uit om zélf de feiten te analyseren en zo tot uw conclusie te komen. Onze keuzes worden onderbouwd met publicaties en onderzoek die we op onze pagina artikels met u delen. Mogelijk kiest u er ook voor actie te ondernemen om de kwaliteit van leidingwater aan uw verbruikspunt te verbeteren. Mooi, zo helpt u meteen ook milieubelastend afval te voorkomen!

Welke stoffen vinden we in het leidingwater

Mineralen en sporenelementen; de benodigde, gezonde stoffen

Mineralen (Na, Ca, Mg, K) en sporenelementen zijn terug te vinden in ons leidingwater, wat prima is, want mineralen opgelost in water worden makkelijker en beter opgenomen door het lichaam. Gezond, zuiver water is dus een erg belangrijke bron van mineralen voor het lichaam. Uit vast voedsel worden mineralen en spoorelementen (boor, mangaan, ijzer, koper, zink en molybdeen) moeilijker opgenomen; beïnvloed door vezelstructuren en het in planten aanwezige Fytinezuur.

Door mineraal- en sporenrijk water te drinken, verbetert u de natuurlijke balans in uw lichaam en werkt u tekorten aan mineralen en spoorelementen sneller weg.

Maar helaas kan leidingwater ook schadelijke stoffen bevatten als

  • Fluor, Aluminium, Nikkel, Arseen, Cadmium, Lood, …
  • Pesticiden, Herbiciden, Hormonen en andere hormoonverstoorders
  • Industriële Chemicaliën zoals restanten van aardolie derivaten, medicijnresten, en andere drugs
  • Microplastics
  • Asbest
  • Bacteriën o.a. E.coli (met steeds grotere resistenties tegen de gebruikte desinfectiemiddelen… )

Waterwetgeving

De waterwetgeving is sinds 2016 een regionale materie. In België zijn dus de Vlaamse, Waalse en Brusselse overheden verantwoordelijk. Tot 2018 hanteerden we oude Europese richtlijnen (8 pagina’s dd 2002) als wetgeving. Volgens deze richtlijnen wordt geverifieerd op slechts 67 parameters. Een aantal van de hierboven vermelde stoffen heeft dus een maximum toegelaten waarde gekregen, maar niet allemaal. Vele stoffen worden niet gemonitord. Als voorbeeld, de landbouw in België mag officieel 2000 verschillende insecticiden, pesticiden, herbiciden en groeiversnellers gebruiken. Dit zijn vaak hormoonverstorende stoffen. Voor slechts een beperkte selectie van deze stoffen is er een bovengrens aangegeven.

Europa heeft sinds 28 maart 2019 een nieuwe uitgebreide waterwetgeving (143 pagina’s). Deze is o.a. uitgebreider in normering en frequentie van staalname. Helaas bieden deze recentere richtlijnen geen sluitende bescherming tegen het steeds groeiende arsenaal aan milieuverontreinigende en toxische stoffen. Denk hier ook aan de PFAS groep met ruim 10.000 verschillende stoffen, waarop meestal bemonsterd wordt, op een groep van de 20 meest voorkomende PFAS stoffen en voor drinkwater wordt vaak EFSA-4 toegepast; meting op de 4 meest voorkomende PFAS stoffen.

Vlaanderen past deze nieuwe wetgeving tot op heden slechts gedeeltelijk toe

De Vlaamse regering en VMM blijven continu metingen uitvoeren en regelgevingen up-to-date brengen. (denk hier bijvoorbeeld aan de Vlaamse verhoogde TFA norm van 15,6µg/L drinkwater, Wallonië en Nederland hanteren 2,2 µg/l in drinkwater)

Er werden vanaf 2018 reeds 36 nieuwe stoffen, stoffen groepen en metabolieten toegevoegd die gezondheidsbedreigend zijn met hun “VOORZORGSWAARDE, VOOR EEN NIET-GENORMEERDE STOF IN DRINKWATER”.

Of controle op de Vlaamse wettelijke parameters voldoende is, mag u zelf beoordelen.

Kraanwater wordt in Vlaanderen dagelijks gecontroleerd, volgens de waterwetgeving met de laatste updates op 103 parameters. We verwijzen naar het volledige verslag op de website van de Vlaamse Milieu Maatschappij.

Dit aantal 103 is vergelijkbaar met controles in andere EU landen. En hoewel de bestaande problemen van vervuiling en oudere asbestcement-waterleidingen in alle EU landen zeer vergelijkbaar zijn, wordt er toch per land verschillend omgegaan met zowel het probleem als de mogelijke oplossing. Zo geven niet alle EU landen aan dat hun leidingwater drinkbaar is (niet in: Spanje, Griekenland en Italië). Ook kan de maximaal aanvaardbare bovengrens voor een bepaalde stof of groep van stoffen, per land, toch weer verschillen in de Europese Unie. Ook het vervangen van de Asbestcement leidingen geniet niet overal dezelfde prioriteit als in Nederland, waar ze op enkele percenten na opgekuist zijn.

Biconvex bevestigt dat er nieuwe en belangrijke inspanningen gebeuren, toch menen we dat deze inspanningen niet volstaan gezien de cumulatieve belasting voor het lichaam door een groeiend aantal toxische stoffen en uiteraard niet enkel uit leidingwater. Daarom adviseren we een extra zuivering van leidingwater voor consumptie. Bij de hieronder opgenomen conclusies (in een iets leesbaardere formulering hadden we overwogen) leest u onze toelichtingen die ons advies ondersteunen.

Uitgave 31-01-2022 – Dit rapport geeft een overzicht van de aanwezigheid van perfluor-verbindingen in het drinkwater in Vlaanderen op basis van de meetcampagne in 2021.

De voornaamste conclusies betreffende leidingwater

  • We treffen PFAS verspreid aan in het drinkwater in Vlaanderen. Het Vlaamse drinkwater voldoet aan de Europese norm voor de 20 meest relevante individuele PFAS (PFAS-20).
  • De Europese drinkwaternorm PfAS-20 van 100 ng/l wordt bij geen enkele analyse overschreden. In alle leveringsgebieden ligt de maximale concentratie onder de helft van deze norm. 50 ng/l
  • Top vijf PFAS teruggevonden in drinkwater: PFPeA (51,9%), PFHxA (48,3%), PFBS (47,8%), PFOA (43,7%) en PFHpA (32,9%). (in x% van het totaal aantal stamnamen)
  • De gemiddelde concentratie voor alle individuele PFAS is lager dan 2 ng/l.
  • Het is aangewezen dat de waterbedrijven de meet inspanningen gericht verderzetten en de opties in kaart brengen om de concentraties te doen dalen of minstens niet te laten oplopen. De Kaderrichtlijn Water is een Europese wetgeving: deze verbiedt dat de waterkwaliteit er nog verder op achteruit gaat.
  • Biconvex vindt de hierboven vermelde info vreemd omdat de EFSA een gezondheidskundige toetsingswaarde stelt voor PFAS-4 van maximaal 4,4 ng per liter in drinkwater. Dan melden dat alle leveringsgebieden onder de helft van de norm zitten… zie ook artikel op deze site: Vlaanderen is te vervuild om nog strikte gezondheidsnormen toe te passen.
  • Verder liggen de concentraties van de individuele PFAF onder de 2 ng/l. Maar dit zegt dus niets over de sommatie van alle verschillende aangetroffen PFAS stoffen in een waterstaal. De kans is toch zeer reëel dat de EFSA 4 drinkwater norm 4,4 ng/l overschreden wordt. De Tijd geeft deze kaart voor PFAS 4 per levergebied. Bron: tijd.be – Een op de zes Vlaamse drinkwaterstalen bevat ongezond veel pfas

Regionale verschillen in gemeten pfas hoeveelheden in kraantjeswater - tijd.be - 2024

  • In hetzelfde rapport: Kwaliteit van het Drinkwater 2022 leest Biconvex: Deze norm (PFAS 4) is in 33 van de 75 leveringsgebieden overschreden. Wat de kaart ook weergeeft. 2022
  • Ook is er in 72 % van alle stalen minstens 1 PFAS-stof aanwezig.
  • Andere bronnen melden nog het streven tegen uiterlijk 12/01/2026 naar maximaal 5 µg/l = 5000 ng/l voor het totaal aan PFAS stoffen in drinkwater.
  • Het meest hoopgevende punt betreft: “het streven naar 4,4 ng/l bij metingen aan het consumptiemunt: op 4 specifieke PFAS stoffen, uiterlijk tegen 15 juli 2027.” Dan is deze Europese Richtlijn EFSA 4 namelijk ook afdwingbaar.

Uitgave 14-06-2022 – Dit rapport geeft een overzicht over de aanwezigheid van perfluorverbindingen in de bronnen bestemd voor de productie van drinkwater op basis van een meetcampagne uitgevoerd door de waterbedrijven in 2021.

Enkele conclusies over oppervlaktewater en grondwater; beiden bronnen voor drinkwaterproductie

  • We treffen PFAS verspreid aan in het oppervlaktewater bestemd voor de productie van drinkwater op 24 locaties. (van de ??) In het oppervlaktewater bestemd voor de productie van drinkwater werden 13 verschillende PFAS teruggevonden.
  • Voor geen enkel oppervlaktewater bestemd voor de productie van drinkwater werd voor PFAS-20 een maximale concentratie gemeten boven 100 ng/l (een Europese parameter voor drinkwater).
  • In het grondwater bestemd voor de productie van drinkwater (gemeten op 113 locaties) werden tijdens de campagne: 21 verschillende perfluorverbindingen teruggevonden. Men kan dan ook in de beste labo’s maximaal 50 individuele PFAS stoffen opsporen.
  • Voor één grondwaterwinning bestemd voor de productie van drinkwater werd de PFAS-20 parameter waarde 100 ng/l overschreden.

Met blaaskanker staat België in 2012 bovenaan in het Europese peloton: 2 maal meer dan Nederland en 3 maal meer dan het Verenigd Koninkrijk. Zie artikel over blaaskankeronderzoek door de International Agency for Research on Cancer voor meer info.

Naast de groep van meer dan 10.000 PFAS stoffen blijven de circa 2000 landbouw insecticiden, pesticiden en groeiversnellers als ook de vele medicijnresten niet voldoende gemonitord, laat staan dat ze allen zouden zijn uitgezuiverd. Omdat deze taak op grote schaal voor de totaliteit van het leidingwater zo niet onmogelijk dan wel onbetaalbaar wordt, is de huidige invulling, met respect, een compromis.

Daarom adviseert Biconvex uw leidingwater voor consumptie verder te zuiveren. Wetende dat over de oude asbest waterleidingen niet gesproken wordt, en u dagelijks niet enkel met leidingwater toxische stoffen zal cumuleren in uw lichaam.

  • Sommige Europese landen zoals Nederland en het Verenigd Koninkrijk hanteerden reeds lang strengere normen en betere monitoring op telkens wisselende verbruikspunten, waar België vaste monitoringspunten heeft.
  • Andere landen zoals Spanje, Griekenland en Italië lieten het los; daar is leidingwater geen drinkbaar water.
  • Opmerkelijk zijn de grote verschillen per land, in de zich voordoende gevallen, van enkele specifieke kankers. Net als het feit dat Spanje sinds het einde van zijn drinkbaar leidingwater, in de jongste leeftijdsgroepen nauwelijks nieuwe kankergevallen optekent.
  • Hormonaal gestuurde kankers zoals borst- en prostaatkanker, evenals darmkanker, maken bij ons meer slachtoffers dan in de ons omringende landen.
  • Het aantal baby’s geboren met kanker, is in België nog steeds stijgend. Vaak betreft het lymfeklierkanker.
  • Met blaaskanker 2012 staat België bovenaan in het Europese peloton: 2 maal meer dan Nederland en 3 maal meer dan het Verenigd Koninkrijk. Zie artikel over blaaskankeronderzoek door de International Agency for Research on Cancer voor meer info.

Microplastics

Belgisch leidingwater hoort volgens de wetgeving bacterievrij te zijn. Of zoals het in de wetgeving letterlijk staat: “Aanwezigheid van bacteriën: geen significante verhoging”; mag men dus waarnemen in de hoeveelheden bacteriën in leidingwater. Helaas zijn er dus geen wettelijk afdwingbare cijfers wat bacteriën betreft.

Toch zijn er stilaan wel verbeteringen, vaak lokaal, worden nieuwere methoden getest door waterzuiveringsbedrijven. Zij wijzen ook op de problemen in de wetgeving en kampen met een gebrek aan middelen.

Wat u hieronder leest is zeker voor de periode voor 2020 van toepassing

Bacteriën hebben een grootte van circa 1µm of 1/1000 mm. Bacteriën werden voor door onze waterzuiveringsstations niet uitgefilterd. Zo fijn kan men hier niet filteren en ondanks dat het theoretisch wel kan, zal men het niet doen, vanwege het veel te grote drukverlies dat zou ontstaan. Bacteriën worden dus verwijderd met ultraviolet licht, chemisch of met ozon.

Feit is dat (micro en) nano plastics die massaal bij elke wasbeurt in het oppervlaktewater belanden, vele malen kleiner zijn dan een bacterie van circa 1µm. Bijna elk kledingstuk bevat vandaag micro en nano plastics; gaande van Lycra en spandex over polyamide of Nylon, tot polyester en fleece. Fleece is niets anders dan de “zogenaamd goed gerecycleerde PET fles” die nu een warme sweater is maar bij elke wasbeurt miljoenen microplastics in ons leidingwater doet belanden. Uw water intercommunale kan ze niet uitfilteren. Filtratie van oppervlaktewater gebeurt voor plastics ongeveer tot de grootte van een oorstaafje, vandaar dat deze nu niet meer in plastic aangeboden worden.

Bi-eau gezuiverd leidingwater is tot 5 maal goedkoper dan flessenwater.

Een berekening over 20 jaar:

  • U heeft een waterzuivering met standaard kraantje: vanaf € 1.135,- (incl. 21% btw, excl plaatsing).
  • U zal 20 nieuwe filtersets kopen aan € 140,- dus € 2.800,-
  • Fair = Fair: uw waterverbruik dezelfde hoeveelheid 1.642,5 x 20 jaar = 32.850 liter
    Deze liters leidingwater kosten ook geld nl € 98,55. We verdubbelen dit bedrag voor koken, soep, koffie en thee = € 197,10

Totaal: € 995,- + € 2.800,- + € 197,10 = € 3.992,10-

  • 20 jaar flessenwater voor uw gezin zonder prijsstijgingen, maar koken in leidingwater betekent: 20 x € 985,5 = € 19.710,-

€ 19.710,0 ⁄ € 3.992,10- = 4,93 U bent dus bijna 5 maal goedkoper gesteld en kookt ook in zuiver water.

€ 3.992,1 ⁄ 20 jaar ⁄ 365 dagen = € 0,54 per dag voor heel het gezin.

Wenst u meer informatie, hulp bij uw keuzes of een offerte?